Athruithe maidir leis an Vótáil Tromlaigh Cháilithe

Faoi láthair, tá vóta ualaithe ag gach ballstát mar seo a leanas

Bíonn 255 vóta ualaithe riachtanach le haghaidh Vóta Tromlaigh Cháilithe (VTC) faoi láthair – is ionann sin agus beagnach 74% den iomlán. D’fhanfadh an córas seo i bhfeidhm go dtí 2014. Má dhaingnítear an Conradh, ó 2014 ar aghaidh, le haghaidh tromlaigh cháilithe (ar a dtabharfar tromlach dúbailte freisin), caithfidh cinntí dhá choinníoll a chomhlíonadh:

a) caithfidh 55% de na Ballstáit toiliú leo: (mar shampla, cé go bhfuil 27 mBallstát ann, caithfidh 15 Bhallstát toiliú leis an gcinneadh);
b)  caithfidh gurb ionann na ballstáit atá ag tacú leis an gcinneadh agus 65% de dhaonra an AE.

Lena chois sin, caithfidh ceithre Bhallstát ar a laghad a bheith i gcoinne cinnidh má táthar le bac a chur leis. Cinntíonn sé seo nach féidir le díreach trí chinn de na ballstáit mhóra, agus ag iad gníomhú le chéile, bac a chur le cinntí.

Más lú ná ceathrar líon na mBallstát atá i gcoinne cinnidh, measfar gur sroicheadh an tromlach cáilithe fiú murar comhlíonadh an critéar ó thaobh an daonra.

 

RÉIMSÍ DÁ BHFUIL AN VÓTÁIL TROMLAIGH CHÁILITHE I bHFEIDHM

Faoi láthair, tá VTC i bhfeidhm le haghaidh cinntí maidir le raon leathan saincheisteanna, lena n-áirítear an talmhaíocht, rialacha iomaíochta, tomhaltóirí a chosaint agus an comhshaol. Tá sé beartaithe go gcuirfear VTC i bhfeidhm le haghaidh roinnt réimsí nua – tá fuinneamh, an tearmann agus an inimirce ó thíortha lasmuigh den AE san áireamh leis na réimsí seo. Leanfar ar aghaidh le cinntí áirithe a dhéanamh d’aontoil – tá cinntí maidir le cosaint agus cánachas san áireamh leo siúd. Ciallaíonn sé seo go bhféadfaidh aon bhallstát athrú atá beartaithe sna réimsí seo a chrosadh.

 

Na réimsí nua a mbeidh VTC i bhfeidhm lena n-aghaidh

Is iad seo a leanas na príomhréimsí a bhfuil VTC i bhfeidhm lena n-aghaidh cheana féin

Laistigh den Chonradh ar an Aontas Eorpach

• Iarrthóir á mholadh ag an gComhairle Eorpach le haghaidh phost Uachtarán an Choimisiúin

• An Coimisiún á cheapadh ag an gComhairle Eorpach

• Cinneadh lena sainmhínítear gníomh nó seasamh an AE ar bhonn cinnidh ón gComhairle Eorpach a bhaineann le leasanna agus cuspóirí straitéiseacha an AE  

• Cinneadh lena sainmhínítear gníomh nó seasamh an AE maidir le moladh ón Ard-Ionadaí

• Cinneadh lena gcuirtear cinneadh i ngníomh lena sainmhínítear gníomh nó tairiscint de chuid an AE i réimse an Chomhbheartais Eachtraigh agus Slándála

• Ionadaí speisialta á cheapadh maidir le moladh ón Ard-Ionadaí

• Ceisteanna ó thaobh nósanna imeachta maidir leis an gComhbheartas Eachtrach agus Slándála

• Ciste tionscnaimh don Chomhbheartas Eachtrach agus Slándála de bhun molta ón Ard-Ionadaí

 

Laistigh den Chonradh ar an CE (atá le hathainmniú mar an Conradh ar Fheidhmiú an AE má dhaingnítear Conradh Liospóin)

• Rialacháin maidir le seirbhísí lena mbaineann leas eacnamaíoch ginearálta

• Rialacháin a bhaineann le prionsabail ghinearálta agus teorainneacha an chirt le teacht ar cháipéisí institiúidí, oifigí nó ghníomhaireachtaí an AE

• Rialacha a bhaineann le daoine aonair a chosaint ó thaobh sonraí pearsanta a phróiseáil

• Cosc ar leatrom ar fhorais náisiúnachta

• Bunphrionsabail do bhearta spreagtha an AE chun tacú le gníomhartha arna ndéanamh ag na Ballstáit sa troid i gcoinne an leatroma bunaithe ar inscne, ar bhunús cine nó eitneach, ar reiligiún nó chreideamh, ar mhíchumas, aois nó ar chlaonadh gnéis, gan aon bheart comhchuibhithe a áireamh

• Forálacha d’fhonn éascú le feidhmiú an chirt le gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch an AE

• Dleachtanna taraife comhchustaim a bhunú de bhun mholta ón gCoimisiún  

• Bearta chun an comhoibriú ó thaobh cúrsaí custam a láidriú

• Comheagrú margaí talmhaíochta a bhunú chomh maith le forálacha eile atá riachtanach go leanfar le cuspóirí an chomhbheartais talmhaíochta agus an chomhbheartais iascaigh.

• Treoracha nó rialacháin lena leagfar amach na bearta atá riachtanach go bhfíorófar saoirse ghluaiseachta d’oibrithe

• Forálacha a bhaineann le comhshuimiú tréimhsí don cheart ar, agus suim, sochair shóisialaigh d’oibrithe imirceacha (An aontoilíocht coinnithe maidir le forálacha a bhaineann le híocaíocht sochar do dhaoine a chónaíonn sna Ballstáit)

• Treoracha a bhaineann leis an tsaoirse bhunaíochta maidir le gníomhaíocht ar leith

• Roinnt gníomhaíochtaí a dhíolmhú maidir leis na bearta sa chaibidil a bhaineann leis an gceart bunaíochta

• Treoracha a bhaineann le forálacha, ó thaobh an chirt bhunaíochta de, a chomhordú

• Treoracha a bhaineann le dioplómaí, teastais agus fianaise eile ar cháilíochtaí foirmiúla a aithint go frithpháirteach

• Forálacha náisiúnta a chomhordú i dtaobh a bheith gabháil le gníomhaíochtaí agus iad a shaothrú mar dhaoine féinfhostaithe

• Leathnú ar na forálacha a bhaineann le seirbhís do náisiúnaigh tríú tír a sholáthraíonn seirbhísí agus atá bunaithe laistigh den AE.

• Treoracha a bhaineann le seirbhís shonrach a léirscaoileadh 

• Bearta maidir leis an ngluaiseacht chaipitil chuig agus ó thríú tíortha – caipitil a bhfuil infheistíocht díreach i gceist leis – agus infheistíocht in eastát réadach san áireamh – bunú, soláthar seirbhísí airgeadais nó urrúis a ligean isteach i margaí caipitil.

• Rialacháin a bhaineann le bearta riaracháin maidir le gluaiseachtaí agus íocaíochtaí caipitil (cistí, sócmhainní airgeadais nó gnóthachain eacnamaíochta a chalcadh)

• Bearta a bhaineann leis an gcomhoibriú breithiúnach i gcúrsaí coiriúla

• Treoracha a bhaineann leis na bunrialacha le breithiúnais chúirte a aithint go frithpháirteach

• Treoracha lena mbunaítear bunrialacha a bhaineann le cionta agus smachtbhannaí coiriúla a shainmhíniú i réimsí na coireachta tromchúisí lena mbaineann diminsean trasteorann (an sceimhlitheoireacht, an gháinneáil ar dhaoine agus dúshaothrú ban agus leanaí le haghaidh gnéis, an gháinneáil aindleathach ar dhrugaí agus ar airm, an choireacht eagraithe)

• Sciúradh airgid, an chaimiléireacht, góchumadh modhanna íocaíochta, an choireacht le ríomhairí agus an choireacht eagraithe

• Treoir lena mbunaítear íosrialacha i dtaca leis an gcomhchuibhiú maidir le cionta agus smachtbhannaí coiriúla a shainmhíniú sa réimse atá i gceist

• Bearta a bhaineann le comhoibriú na bpóilíní (eolas a bhailiú agus a mhalartú, oiliúint foirne, comhtheicnící imscrúdaitheacha)

• Forálacha le haghaidh iompair mhara agus aeir

• Rialacha iomaíochais atá riachtanach go bhfeidhmeoidh an margadh inmheánach

• Bearta a bhaineann le comhfhogasú forálacha náisiúnta a bhaineann le bunú agus feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh

• Treoracha is gá chun saobhadh ar an iomaíocht i mBallstát a dhíchur agus i gcás go dteipeann ar nós imeachta an chomhairliúcháin

• Rialacháin a bhaineann le rialacha mionsonraithe don nós imeachta um fhaireachán iltaobhach laistigh den Chomhshocrú Cobhsaíochta agus Fáis

• Bearta le hionadaíocht aontaithe a chinntiú laistigh d’institiúidí agus de chomhdhálacha idirnáisiúnta airgeadais tar éis dul i gcomhairle leis an mBanc Ceannais Eorpach.

• Bearta dreasachta atá deartha chun comhoibriú a spreagadh idir Ballstáit agus chun tacú lena ngníomhartha i réimse na fostaíochta

• Bearta atá deartha chun comhoibriú a spreagadh idir Ballstáit i réimse an bheartais shóisialta

• Treoracha a bhaineann leis na ceanglais íosta don fheidhmiú comhleanúnach sa réimse sóisialta

• Cinntí a bhaineann le Ciste Sóisialta na hEorpa a chur i ngníomh

• Bearta chun tacú leis na Ballstáit agus iad a fhorlíonadh i réimse na gairmoiliúna

• Bearta a dearadh chun freastal ar chúrsaí a bhaineann leis na Ballstáit uile ó thaobh na sláinte poiblí (caighdeáin a bhaineann le horgáin agus substaintí de bhunadh duine, fuil agus díorthaigh fola; réimsí na tréadliachta agus na fíteashláintíochta; caighdeáin le haghaidh táirgí liachta agus gairis le húsáid i gcúrsaí liachta)

• Bearta dreasachta a dearadh chun sláinte an duine a chosaint agus a fheabhsú (monatóireacht, luathrabhadh faoi bhagairtí tromchúiseacha trasteorann don tsláinte agus na bagairtí sin a chomhrac, bearta chun an tsláinte phoiblí a chosaint (tobac, alcól)), gan aon bheart comhchuibhithe a áireamh.

• Bearta a bhaineann leis an tomhaltóir a chosaint i gcomhthéacs an margadh inmheánach a chur i gcrích

• Treoirlínte, bearta agus tionscadail chomhleasa a bhaineann le bunú agus forbairt líonraí tras-Eorpacha i réimsí na mbonneagar iompair, teileachumarsáide agus fuinnimh.

• Gníomhartha sonracha lasmuigh de na Cistí Struchtúracha

• Rialacháin agus rialacha ginearálta is infheidhme maidir leis na Cistí Struchtúracha

• Rialacháin a bhaineann le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa a chur i ngníomh  

• Bearta atá riachtanach chun limistéar taighde na hEorpa a chur i ngníomh

• Gníomhartha laistigh de bheartas comhshaoil na hEorpa

• Cláir ghníomhaíochta ghinearálta lena leagfar amach cuspóirí a bhfuil tús áite le tabhairt dóibh agus atá le fíorú i réimse an chomhshaoil

• Bearta atá riachtanach chun cuspóirí a fhíorú a bhaineann leis an gcomhar idir Ballstáit chun feabhsú a dhéanamh ar éifeachtacht na gcóras le tubaistí nádúrtha agus tubaistí ar duine is cúis léi a chosc agus cosaint a thabhairt ar thubaistí den sórt sin, gan aon bheart comhchuibhithe a áireamh.

• Bearta atá riachtanach chun an beartas um chomhar forbraíochta a chur i ngníomh (cláir ilbhliantúla chomhair le tíortha i mbéal forbraíochta, cláir théamacha)

• Bearta atá riachtanach chun bearta um chomhar eacnamaíochta, airgeadais agus teicniúil a chur i ngníomh lena n-áirítear cúnamh, go háirithe cúnamh ó thaobh cúrsaí airgeadais de, le tríú tíortha seachas tíortha i mbéal forbraíochta

• Bearta lena sainmhínítear an creat a gcuirtear oibríochtaí an AE um chabhair dhaonnúil i ngníomh faoina chuimsiú

• Cur isteach nó laghdú ar chaidrimh eacnamaíochta agus airgeadais le tríú tíortha de bhun cómholta ón Ard-Ionadaí

• Comhaontuithe idirnáisiúnta a thabhairt i gcrích (seachas le haghaidh comhaontuithe comhlachais nó comhaontuithe um chomhoibriú eacnamaíochta, airgeadais nó teicniúil nó má bhíonn aontoilíocht riachtanach don réimse a chlúdaítear leis an gcomhaontú)

• Rialacháin lena rialaítear páirtithe polaitíochta ar leibhéal Eorpach

• Cinntí ó thaobh nósanna imeachta laistigh den Chomhairle agus a Rialacha Nós Imeachta a ghlacadh.

• Coinníollacha fostaíochta agus luach saothair don uachtarán agus do bhaill na Cúirte Iniúchóirí

• Rialacháin a bhaineann leis an mbuiséad a bhunú agus a chur i ngníomh, cuntais a chur i láthair agus a iniúchadh.

• Bearta riachtanacha sna réimsí maidir leis an gcalaois, a théann i bhfeidhm ar leasanna airgeadais an AE, a chosc agus a throid tar éis dul i gcomhairle leis an gCúirt Iniúchóirí

• Cinneadh ón gComhairle tar éis cinneadh le cearta vótála a chur ar fionraí

Is iad seo a leanas na príomhréimsí nua a mbeidh VTC i bhfeidhm lena n-aghaidh má dhaingnítear Conradh Liospóin:

 

Laistigh den Chonradh ar an AE

• Uachtarán na Comhairle Eorpaí á thoghadh ag an gComhairle Eorpach

• Liosta d’fhoirmíochtaí Chomhairle na nAirí á ghlacadh ag an gComhairle Eorpach

• An tArd-Ionadaí á cheapadh ag an gComhairle Eorpach, le ceadú Uachtarán an Choimisiúin

• Cinneadh lena sainmhínítear reacht, suíomh agus rialacha oibriúcháin na Gníomhaireachta Eorpaí um Chosaint

• Cinntí lena mbunaítear comhar buan struchtúrtha, lena gcuirtear baill nua ar fionraí nó cinntí lena nglactar iad

• Clabhsúr a chur le comhaontú aistarraingthe Ballstáit tar éis do Pharlaimint na hEorpa é a cheadú agus ar iarratas an Stáit atá i gceist

Laistigh den Chonradh ar Fheidhmiú an AE

• Rialacháin a bhaineann le nósanna imeachta agus coinníollacha atá riachtanach le haghaidh tionscnaimh ó shaoránaigh

• Bearta meastóireachta maidir le réimse na saoirse, na slándála agus an cheartais a chur i ngníomh tar éis Parlaimint na hEorpa agus parlaimintí náisiúnta a chur ar an eolas

• Comhoibriú ó thaobh cúrsaí riaracháin laistigh de réimse na saoirse, na slándála agus an cheartais tar éis dul i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa

• Bearta a bhaineann le seiceálacha ag teorainneacha

• Bearta a bhaineann le comhchóras Eorpach maidir le tearmann

• Bearta sealadacha éigeandála i gcás go dtiocfaidh sruth dídeanaithe isteach go tobann tar éis dul i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa

• Bearta a bhaineann le comhbheartas inimirce

• Bearta chun dreasachtaí agus tacaíocht a sholáthar do Bhallstáit a bhfuil imeascadh na náisiúnach ó thríú tír á chur chun cinn acu (gan bearta comhchuibhithe a áireamh)

• Bearta a bhaineann leis an gcomhoibriú breithiúnach i gcúrsaí sibhialta a bhfuil diminsean trasteorann i gceist leo

• Bearta chun tacú le gníomhú na mBallstát, i réimse an choisc ar an gcoireacht, agus an gníomhú sin a chur chun cinn gan aon bheart comhchuibhithe a áireamh

• Rialacháin a bhaineann le struchtúr, feidhmiú, réimse gníomhaíochta agus tascanna Europol.

• Rialacha a bhunú maidir le cúrsaí iompair

• Bearta a bhaineann le cearta maoine intleachtúla na hEorpa a chruthú chun cosaint aonfhoirmeach do chearta maoine intleachtúla a sholáthar ar fud an AE

• Leasú ar roinnt airteagal de Reacht an Chórais Eorpaigh Bhanc Ceannais

• Bearta atá riachtanach d’úsáid an euro tar éis dul i gcomhairle leis an mBanc Ceannais Eorpach

• Bearta dreasachta i réimsí an spóirt

• Bearta dreasachta i réimse an chultúir

• Bearta atá riachtanach le Beartas Eorpach don Spás a dhréachtú a d’fhéadfadh a bheith ina Chlár Eorpach don Spás

• Bearta a bhaineann leis an mbeartas fuinnimh

• Bearta lena sainmhínítear an creat leis an gcomhbheartas tráchtála a chur i ngníomh

• Idirbheartaíocht i leith comhaontuithe le tríú tír amháin nó níos mó nó le heagraíochtaí idirnáisiúnta i réimse an bheartais tráchtála agus na comhaontuithe sin a thabhairt chun críche

• Bearta um chúnamh airgeadais práinneach do thíortha atá i mbéal forbartha

• An clásal dlúthpháirtíochta a chur i ngníomh i gcás ionsaí sceimhlitheoireachta nó tubaiste (de bhun cómholta ón Ard-Ionadaí agus ón gCoimisiún)

• Cinneadh ón gComhairle Eorpach maidir le foirmíochtaí Uachtaránacht na Comhairle (seachas foirmíochtaí na Comhairle Gnóthaí Eachtracha)

• Leasú ar fhorálacha Reacht na Cúirte Breithiúnais (agus roinnt eisceachtaí san áireamh)

• Uachtarán, leas-uachtarán agus baill Chomhairle Rialaithe an Bhainc Cheannais Eorpaigh á gceapadh ag an gComhairle Eorpach

• Rialacha agus prionsabail ghinearálta a bhaineann le meicníochtaí go rialódh Ballstáit an bealach a fheidhmíonn an Coimisiún cumhachtaí forfheidhmiúcháin

Is infheidhme an aontoilíocht faoi láthair agus leanfaidh sin ar aghaidh i gcás, i measc nithe eile, an chánachais, na slándála sóisialta agus na comhchosanta..